Zima w tym roku jest dosyć niemrawa, ale mimo braku śniegu centrum Lublina prezentuje się w tym roku naprawdę pięknie. Zapraszam więc na spacer od Wzgórza Zamkowego na Stare Miasto, a potem przez okolice Krakowskiego Przedmieścia na Plac Litewski.
Także przywitajmy się z Lublinem.
Wzgórze Zamkowe, czyli tam gdzie znajdują się dwa najważniejsze zabytki miasta – romański donżon z początku XIII wieku oraz gotycka (z dodatkami renesansowymi) kaplica pw. Trójcy Świętej, w której wnętrzu znajdują się rusko-bizantyńskie freski z 1418 roku ufundowane przez Władysława II Jagiełłę.
Reszta zabudowy jest późniejsza i pochodzi z I połowy XIX wieku.
Wzgórze Zamkowe.
To na co większość osób mówi obecnie „Zamek Lubelski” to neogotycki gmach dawnego więzienia, wzniesionego w latach 1823-26, w którym obecnie znajduje się Muzeum Narodowe w Lublinie (można w nim zobaczyć m.in. Unię Lubelską Jana Matejki). Prawdziwy zamek w stylu gotyckim wzniósł na wzgórzu Kazimierz Wielki w XIV wieku, później przebudowany w XVI wieku w stylu renesansowym, uległ zniszczeniu po najazdach kozacko-moskiewskich, szwedzkich i siedmiogrodzkich w połowie XVII wieku. Po rozebraniu ruin zbudowano w tym miejscu obecny obiekt.
Wzgórze Zamkowe ze Starym Miastem łączy ul. Zamkowa.
Na wprost Brama Grodzka, w oddali „pod” Wieżą Trynitarską Plac po Farze, po lewej na pierwszym planie kościół św. Wojciecha (w tym znajdują się renesansowe ołtarze z kaplicy pw. Trójcy Świętej), a w tle bazylika ojców dominikanów.
Stare Miasto od strony Wzgórza Zamkowego zamyka Brama Grodzka. Dawniej oddzielała ona miasto chrześcijańskie „w murach miejskich” od rozległej dzielnicy żydowskiej, która do czasu zniszczenia w czasie II WŚ otaczała Wzgórze Zamkowe, a także zajmowała teren Podzamcza i doliny Czechówki.
Ulica Grodzka prowadzi w górę i łączy się z Placem po Farze. Widoczne pozostałości to rekonstrukcja fundamentów kościoła pw. Św. Michała, którego początki sięgają XIII/XIV wieku, a historia zakończyła się wraz z jego rozbiórką w XIX wieku. Przy placu znajduje się model Fary, której wieża stanowiła dawniej absolutnie topową dominantę panoramy Starego Miasta.
Panorama Wzgórza Zamkowego z Placu po Farze.
Od Placu po Farze ul. Grodzka ciągnie się dalej w górę aż do Rynku Starego Miasta.
My tymczasem idziemy z Placu boczną ul. Archidiakońską, na końcu której znajduje się Bazylika pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika – kościół Dominikanów. Pierwszy kościół istniał w tym miejscu już w XIII wieku, budowa obecnego rozpoczęła się w XIV wieku, natomiast aktualny wygląd jest oczywiście efektem późniejszych przebudów, zwłaszcza renesansowej. W bazylice do czasu kradzieży w 1991 roku przechowywane były lubelskie relikwie drzewa krzyża świętego.
Od kościoła Dominikanów idziemy ul. Złotą w stronę Rynku.
W dalszym ciągu widok na ul. Złotą oraz kamienice ze wschodniego narożnika Rynku. Na wprost Kamienica Pod Lwami, która od dekad nie może doczekać się remontu 🙁
Obracamy się o 90 stopni i widzimy wschodnią pierzeję Rynku. Na przedzie Kamienica Pod Lwami, w oddali słabo widoczna Kamienica Konopniców – chyba najpiękniejsza na Rynku. Dominuje nad wszystkim Wieża Trynitarska.
Tymczasem obrót w kierunku zachodnim, na wprost Brama Rybna, po prawej Kamienica Chociszewska z dodaną w 1954 roku attyką i dekoracją sgraffito.
Ulica Grodzka, widok w kierunku Bramy Grodzkiej i Placu po Farze.
Północno-zachodnia pierzeja Rynku.
Brama Rybna i oś ul. Rybnej. Sama Brama jest współczesna, odbudowano ją w 1954 roku po ponad 100 latach od rozbiórki wcześniejszego obiektu.
W centrum Rynku Starego Miasta wznosi się gmach Trybunału Koronnego, ustanowionego w 1578 roku przez Stefana Batorego jako sądu apelacyjnego dla Małopolski. Początkowo był tu lubelski Ratusz, a obecny budynek po licznych odbudowach i przebudowach ma szatę klasycystyczną z końca XVIII wieku. W budynku Trybunału znajduje się wejście na Lubelską Trasę Podziemną.
Przedłużeniem ul. Grodzkiej przez Rynek jest ul. Bramowa, która prowadzi do Bramy Krakowskiej.
Do Bramy Krakowskiej dojdziemy za chwilę, ale najpierw Teatr Stary z 1822 roku – drugi najstarszy zachowany budynek teatralny w Polsce.
Na rogu ul. Jezuickiej i ul. Gruella (przy Wieży Trynitarskiej) znajduje się Kamień Nieszczęścia. Jak nazwa wskazuje – lepiej go nie dotykać.
Przez przejście w Wieży Trynitarskiej wychodzi się na Plac Katedralny (w zasadzie to brzydki parking). Wieża Trynitarska w obecnej strzelistej formie powstała w XIX wieku, wcześniej była to furta w murach miejskich związana z zabudowaniami klasztoru Jezuitów i kolegium. Kolegium zajmowało cały obszar obecnego placu, a po wyburzeniu została tylko jedna część – północna.
Archikatedra św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty to z kolei dawny kościół jezuicki, posiadający w swoim wnętrzu piękne iluzjonistyczne freski Józefa Meyera.
Ulica Królewska wspina się łukiem od Placu Katedralnego i dociera do Placu Władysława Łokietka, wtedy jeszcze księcia (później króla), który w 1317 roku nadał Lublinowi prawa miejskie.
Mamy tu kolejny symbol miasta, czyli Bramę Krakowską, jako jedną z nielicznych pozostałości po XIV wiecznych murach miejskich, które otaczały Stare Miasto.
Również przy Placu Łokietka znajduje się tzw. Nowy Ratusz, zbudowany na początku XIX wieku na miejscu spalonego kościoła karmelitów bosych. Tu siedzibę ma Prezydent Miasta Lublin i obraduje Rada Miasta Lublin.
Idąc wąską ul. Kozią dociera się do Placu Wolności i kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła (pobernardyńskiego), w pierwotnej formie wzniesionego w połowie XV wieku. Szczególnie zainteresowani nim powinni być zakochani, gdyż w kościele tym znajdują się relikwie św. Walentego.
Plac Wolności i model dawnej wieży ciśnień która znajdowała się tu do 1946 roku. A w tle III Liceum im. Unii Lubelskiej – jedno z najlepszych w mieście.
Idąc w dół ul. Narutowicza od Placu Wolności po lewej stronie wznosi się kościół pw. NMP Zwycięskiej z lat 1412-26, zbudowany z fundacji Władysława Jagiełły w podzięce za zwycięstwo pod Grunwaldem. Przez kilka stuleci były tu brygidki, a później wizytki.
Był Teatr Stary, jest i nowszy, ale niezwykle okazały Teatr im. Juliusza Osterwy.
Na Plac Litewski docieramy od tyłu, czyli zachodniego krańca. Tam znajduje się jeden z najpiękniejszych budynków w Lublinie, obecnie Grand Hotel Lublinianka, a u swojego zarania w 1900 roku Kasa Przemysłowców Lubelskich.
Już długo po świętach, ale kto nie z Lublina temu miasto życzy Wesołych Świąt.
Tak wkraczamy na Plac Litewski, którego nazwa związana jest z obecnością litewskich uczestników Unii Lubelskiej z 1569 roku.
W północno-zachodnim narożniku Placu Litewskiego znajduje się XIX wieczny gmach Rządu Gubernialnego.
Idąc dalej na wschód widać będący w przebudowie Pałac Lubomirskich. Początkowo wzniesiony w XIV wieku, późniejsze przebudowy nadały mu obecny klasycystyczny wygląd. To tu w nocy z 6/7 listopada 1918 roku utworzono Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej czyli tzw. rząd Ignacego Daszyńskiego. W przyszłości ma tu powstać Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej.
Multimedialna na Placu Litewskim, w tle Poczta Główna.
Lublin słynie z Unii Lubelskiej z 1569 roku, więc i ma Pomnik Unii Lubelskiej. Ten pochodzi z XIX wieku i zastąpił poprzedni skromniejszy z XVI wieku.
W 2021 roku na Placu Litewskim stanął Portal Wilno-Lublin, który umożliwiał w czasie rzeczywistym „podglądanie” siebie nawzajem mieszkańców i turystów w obu miastach. Później doszły kolejne miasta, Filadelfia, Nowy Jork i Dublin.
Po południowej stronie Placu znajduje się fasada klasztoru kapucynów – kościoła pw. św. Piotra i Pawła, wzniesionego w latach 30-tych XVIII wieku. Od czasu przebudowy Placu Litewskiego i modernizacji kościoła z wprowadzeniem czerwonych elementów na fasadzie robi niezwykłe wrażenie.
Hotel Palace Europa Lublin, czyli wracamy do napisu LUBLIN z pierwszego slajdu. Hotel jest obecnie nieczynny.
Wchodzimy na ul. Krakowskie Przedmieście, a konkretniej deptak prowadzący do Bramy Krakowskiej. Pierwszy deptak powstał w latach 1996-97 i wiązał się z zamknięciem ulicy dla ruchu (wpłynęło to istotnie na ruch trolejbusów w mieście), ale zachowaniem przejazdu przez Plac Litewski i ul. Karmelicką. Przebudowa Placu Litewskiego i kolejna przebudowa deptaka pozwoliły na wyeliminowanie ruchu kołowego z Placu i utworzeniu jednej wspólnej przestrzeni pieszej.
Wycieczkę kończymy na deptaku, przy kościele pw. Św. Ducha (sąsiadującego z Nowym Ratuszem), a prawie na Placu Łokietka.
Zapraszam wszystkich do pięknego Lublina !! 🙂